Site hızı testi için en çok kullanılan araç, Google'ın PageSpeed Insights aracıdır. Ekranında iki ayrı bölüm vardır: gerçek ziyaretçilerden gelen saha verisi ve tek bir testten gelen laboratuvar sonucu. Puan yalnızca ikincisini anlatır. Aşağıda ekranı yukarıdan aşağı okuyoruz: puanın nasıl hesaplandığı, mobil puanın neden düşük çıktığı ve testin neden her seferinde değiştiği. Hangi önerinin önce yapılacağı ve sık yanlış anlamalar en sonda.
Site hızı testi hangi araçla yapılır?
Site hızı testi için üç Google aracı yeter: PageSpeed Insights, Chrome'daki Lighthouse ve Search Console'daki Core Web Vitals raporu. Üçü farklı soruları yanıtlar. Biri tek bir adresi, biri kendi bilgisayarınızdaki yüklemeyi, biri sitenin tamamını gösterir.
| Araç | Veri türü | En iyi kullanım |
|---|---|---|
| PageSpeed Insights, üst bölüm | Saha: son 28 günün gerçek ziyaretleri | Ziyaretçinin gerçekte ne yaşadığını görmek |
| PageSpeed Insights, alt bölüm | Laboratuvar: tek bir benzetim yüklemesi | Yavaşlığın nedenini bulmak |
| Chrome'daki Lighthouse | Laboratuvar: kendi bilgisayarınız | Yayından önce sayfayı denemek |
| Search Console Core Web Vitals | Saha: benzer sayfa grupları | Sitenin geneline bakmak |
PageSpeed Insights'a adres yazıldığında sonuç iki sekmede gelir: mobil ve masaüstü. İki sekmenin puanı birbiriyle karşılaştırılmaz; nedenini aşağıda anlatıyoruz. Her sekmenin içinde de saha ve laboratuvar bölümleri ayrı ayrı okunur.
Hangi sayfalar test edilmeli?
Yalnızca ana sayfa test edilirse sitenin geri kalanı görünmez. Her sayfa şablonundan bir örnek seçilir: ana sayfa, hizmet sayfası, blog yazısı, iletişim ve varsa açılış sayfası. Aynı şablondaki sayfalar çoğu zaman benzer sonuç verir.
Reklam trafiği alan sayfa listenin başına konur, çünkü her yavaş açılış ödenmiş bir tıklamadır. Blog yazısında en ağır öğe çoğu zaman kapak görseli ve gömülü içeriklerdir. Formlu sayfalarda bot doğrulaması ve harita gibi üçüncü taraf betikler ayrıca kontrol edilir.
PageSpeed Insights ekranı nasıl okunur?
Ekranın üstü gerçek kullanıcı verisini, altı laboratuvar teşhisini gösterir. Üstteki bölüm "geçti" ya da "başarısız" der. Alttaki bölüm 0 ile 100 arasında bir puan verir. İkisi aynı sayfa için farklı şeyler söyleyebilir.
Üst bölümün kaynağı Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu'dur (CrUX). Değerler son 28 günün 75. yüzdeliğidir. Core Web Vitals değerlendirmesinin geçmesi için LCP, INP ve CLS'nin üçü de iyi olmalıdır. FCP ve TTFB de gösterilir, ama değerlendirmeyi belirlemez.
Bölümün üstünde yalnızca bu adresin ya da sitenin tamamının (origin) verisi seçilebilir. Sayfa için yeterli veri yoksa PageSpeed sitenin tamamına ait veriye döner. Az ziyaret alan yeni sitelerde bölüm hiç dolmayabilir. O zaman elde yalnızca laboratuvar sonucu kalır.
Alt bölüm, Lighthouse'un tek bir yüklemesidir. Performans, Erişilebilirlik, En İyi Uygulamalar ve SEO olmak üzere dört kategori puanı verir. Hız puanı yalnızca Performans'tır. Erişilebilirlik puanının neyi ölçemediğini web sitesi erişilebilirliği rehberi yazımızda anlattık.
İki bölüm çelişirse hangisine bakılır?
Karar saha verisinden verilir. Laboratuvar, yavaşlığın nedenini bulmak ve düzeltmeyi hemen denemek içindir. Laboratuvarda 45 alan bir sayfa sahada geçebilir; tersi de olur.
Farkın nedenlerini (önbellek, cihaz, etkileşim) Core Web Vitals rehberi yazımızda ayrıntılı anlattık. Orada 75. yüzdeliği ve düzeltmenin sahaya neden geç yansıdığını da açıkladık. Burada ekranın geri kalanına odaklanıyoruz.
Performans puanı nasıl hesaplanır?
Performans puanı, beş laboratuvar metriğinin ağırlıklı ortalamasıdır. En büyük pay yüzde 30 ile Toplam Engelleme Süresi'ne (TBT) aittir. LCP ve CLS yüzde 25'er, FCP ve Hız Endeksi yüzde 10'ar pay alır.
Her metrik önce 0–100 arasında bir puana çevrilir. Çeviri, HTTP Archive'daki gerçek sitelerin verisinden çıkarılmış bir eğriyle yapılır. Gerçek sitelerin 25. yüzdeliğindeki değer 50 puan alır. 8. yüzdelikteki değer ise 90 puan alır. Yani 90 puan için metrik, ölçülen sitelerin en hızlı yüzde 8'i düzeyinde olmalıdır.
Örnekle gidelim. Metrik puanları LCP 60, TBT 80, CLS 100, FCP 90 ve Hız Endeksi 70 olsun. LCP 60 × 0,25 = 15, TBT 80 × 0,30 = 24 puan getirir. CLS 25, FCP 9, Hız Endeksi 7 puan ekler. Toplam 80'dir.
Renk aralıkları şöyledir: 0–49 kırmızı, 50–89 turuncu, 90–100 yeşil. Analiz ve teşhis başlıkları puana doğrudan girmez; puanı yalnızca metrikler belirler. Bir öneri uygulandığında puan ancak ilgili metrik değişirse artar.
Laboratuvar raporunda INP neden yok?
Laboratuvarda kimse tıklamadığı için INP ölçülemez. Lighthouse onun yerine TBT'ye bakar; TBT, ana iş parçacığını uzun süre meşgul eden JavaScript'i gösterir. INP, 12 Mart 2024'te FID'in yerini aldı.
Hâlâ FID anlatan rehberler bu yüzden eskidir. Ekranın görünümü de değişti: PageSpeed Insights, 20 Ekim 2025'te Lighthouse 13'e geçti. Eski tek tek öneriler daha az sayıda analiz başlığında toplandı. Eski ekran görüntüleriyle anlatan rehberlerdeki başlıkları bugün aynı adla bulamayabilirsiniz.
Mobil puan neden masaüstünden düşük çıkar?
Mobil test, yavaş bir ağı ve yavaş bir işlemciyi taklit eder. Masaüstü testi ise kablolu bir bağlantıyla yapılır. Aynı sayfanın mobil puanı bu yüzden çoğu zaman daha düşük çıkar.
Lighthouse mobil testte "Yavaş 4G" ayarını kullanır: 150 ms gecikme, 1,6 Mbps indirme ve 750 Kbps yükleme. İşlemci 4 kat yavaşlatılır. Ayar, orta seviye bir telefonu temsil eder. Yavaşlatma benzetimle hesaplanır; test sunucusunun gerçek bağlantısı kısılmaz.
Masaüstünün puan eğrisi de ayrıdır; Lighthouse 6'dan beri masaüstü için ayrı eğri kullanılır. Mobilde 60, masaüstünde 95 alan bir sayfanın iki sayısı aynı ölçekte değildir. Karşılaştırmayı hep aynı sekmede yapıyoruz: mobil mobille, masaüstü masaüstüyle.
Hangi sekmenin daha önemli olduğunu ziyaretçiler belirler. Search Console'da mobil ve masaüstü raporları ayrıdır. Reklam trafiğinin çoğu telefondan geliyorsa öncelik mobildedir. Reklam alan sayfada hızın bütçeyle bağını Google Ads açılış sayfası yazımızda anlattık.
Puan neden her testte değişir?
Laboratuvar testi tek bir yüklemedir ve her yükleme biraz farklıdır. Ağ yolu, sunucunun o anki yükü, değişen reklamlar ve A/B testleri sonucu oynatır. Lighthouse belgelerine göre 5 testin ortancası, tek testten iki kat daha kararlıdır.
PageSpeed Insights testi Kuzey Amerika, Avrupa ya da Asya'daki bir sunucudan çalıştırır. Konum seçilemez; Türkiye'den test yapma seçeneği yoktur. Sunucunuz test noktasından uzaksa ilk bayt süresi (TTFB), Türkiye'deki ziyaretçinin yaşadığından farklı ölçülür. Saha verisi ise ziyaretçinin bulunduğu yerden gelir.
Lighthouse'u kendi bilgisayarınızda çalıştıracaksanız gizli pencere kullanın. Tarayıcı eklentileri sayfaya kod ekleyerek sonucu bozar. Aynı anda açık başka programlar da işlemciyi paylaşır ve süreleri uzatır.
Doğru ölçüm nasıl yapılır?
Değişiklikten önce ve sonra aynı koşullarda 5'er test yapılır, ortancalar karşılaştırılır. Tek bir testteki 5–10 puanlık oynama karar için yeterli değildir. Bu eşik bizim kuralımızdır, Google'ın değil.
- Aynı adres ve aynı sekmeyle (önce mobil) arka arkaya 5 test yapmak.
- Puanı değil, LCP, TBT ve CLS değerlerinin ortancasını not etmek.
- Tek bir değişiklik yapıp yayına almak.
- Sayfayı bir kez açıp önbelleğin dolmasını bekledikten sonra 5 testi tekrarlamak.
- Saha verisine 28 gün sonra yeniden bakmak.
Hangi öneri önce yapılmalı?
Önce saha verisinde başarısız olan metriğe bakılır. Ardından o metriğe bağlı analiz başlıkları açılır. Sahada sorun olmayan bir metrik için uğraşmak sona bırakılır.
Sahada sorun yoksa laboratuvardaki ağırlıklara bakılır. TBT puanın yüzde 30'unu taşır; LCP ve CLS yüzde 25'er. Yüzde 10 ağırlıklı Hız Endeksi'ni zorlamak, aynı emekle TBT'yi düzeltmekten daha az puan getirir.
Sayfa seçimi de sırayı belirler. En çok ziyaret ve reklam trafiği alan şablon önce ele alınır: ana sayfa, hizmet sayfası ya da açılış sayfası. Aynı şablonu kullanan bütün sayfalar tek düzeltmeyle birlikte iyileşir. Metrik bazındaki düzeltmeleri ve emek-etki tablosunu Core Web Vitals yazımızda verdik; burada tekrarlamıyoruz.
Analiz başlıkları nasıl okunur?
Her analiz başlığı, hangi metriği etkilediğini ve tahmini kazancı gösterir. Raporun üstündeki metrik düğmeleriyle liste yalnızca LCP, TBT ya da CLS başlıklarına indirilebilir. Önce başarısız metriğin listesi açılır.
Tahmini kazanç milisaniye ya da kilobayt olarak yazılır. Kesin bir söz değil, bir tahmindir. Yüzlerce kilobaytlık bir görsel kazancı, birkaç kilobaytlık bir betik kazancından çoğu zaman daha çok iş görür. Yine de kararı kazancın büyüklüğü değil, ilgili metriğin sahadaki durumu verir.
Metriklerin altında sayfanın yüklenişini gösteren küçük ekran görüntüleri sıralanır. Boş ekranın ne kadar sürdüğünü anlamak için en kolay yer orasıdır. İlk karelerde yalnızca beyaz sayfa görünüyorsa FCP ve LCP birlikte geç kalıyordur.
Eklenti mi eklemeli, site yeniden mi yapılmalı?
Önce eklenti ve tema yükü azaltılır; yeniden yapım en son düşünülür. WordPress sitelerde kullanılmayan eklentiyi kaldırmak ve önbellek eklemek çoğu zaman ilk adımdır. Sunucu yavaşsa sorun koddan önce barındırmadadır.
Barındırmanın etkisini paylaşımlı hosting ve VPS karşılaştırması yazımızda anlattık. Kendi sitemiz Helsinki'deki bir VPS'te çalışıyor ve önünde Cloudflare var.
Bizim kullandığımız ölçüt şu: bu adımlardan sonra mobil saha LCP'si hâlâ 4 saniyenin üstündeyse temaya bakıyoruz. Her sayfada ağır bir sayfa oluşturucu ve onlarca betik yükleniyorsa, yeni eklenti yükü artırır. O noktada sade bir temayla ya da yeni bir yapıyla yeniden kurmak daha kalıcıdır. Karar bizim değerlendirmemizdir, Google'ın bir kuralı değildir.
Search Console raporu PageSpeed'den farklı ne söyler?
Search Console tek bir adresi değil, benzer sayfaların oluşturduğu grupları gösterir. Mobil ve masaüstü ayrı raporlanır. Grubun durumu, LCP, INP ve CLS içindeki en kötü metriğe göre belirlenir.
Yeterli trafik verisi olmayan sayfalar raporda görünmez. "Kötü" ya da "İyileştirilmesi gerekiyor" görünen bir grup varsa, oradan örnek bir adres alıp PageSpeed'de açmak iyi bir başlangıçtır. Düzeltmeden sonra doğrulama başlatılır ve 28 günlük izleme süreci işler.
Sık yanlış anlamalar nelerdir?
En yaygın yanlış, PageSpeed puanını bir hedef sanmaktır. Puan bir teşhis aracıdır. Google'ın belgeleri sıralamada Core Web Vitals'ın kullanıldığını söyler ve bu veri sahadan gelir.
- 100 puan şarttır: Değildir. Lighthouse belgesine göre 99'dan 100'e çıkmak, 90'dan 94'e çıkmak kadar iyileştirme ister. Google da yalnızca SEO için kusursuz puan aramanın zamanı iyi kullanmak olmayabileceğini yazıyor.
- İyi puan üst sırayı getirir: Getirmez. Google'a göre en alakalı içerik, sayfa deneyimi zayıf olsa da gösterilir.
- Masaüstü yeşilse sorun yoktur: Ziyaretçilerin çoğu telefondan geliyorsa belirleyici olan mobil sonuçtur.
- Tek test yeter: Tek bir sonuç, ağın ve sunucunun o anki durumunu da taşır.
- Hız eklentisi her şeyi çözer: Eklenti önbellek ve sıkıştırma ekler, ağır tema ve betik yükünü kaldırmaz.
- Laboratuvar yeşilse kullanıcı da hızlıdır: Laboratuvar açılışı ölçer; kaydırma sırasındaki takılmayı görmez.
Son maddeye kendi sitemizden bir örnek var. Bir animasyon katmanındaki CSS maskesini kaldırınca yeniden boyama süresi yaklaşık 2000 ms'den 9 ms'ye indi. Sorun sayfa kaydırılırken ortaya çıkıyordu; ölçümün ayrıntısı Core Web Vitals yazımızda.
Hızı tasarım aşamasında hesaba katan bir site için web tasarım hizmetimiz sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
- Site hızı testi nasıl yapılır?
- PageSpeed Insights'a adres yazılır, mobil ve masaüstü sonuçları ayrı okunur. Üst bölüm gerçek ziyaretçiyi, alt bölüm tek bir laboratuvar testini gösterir.
- PageSpeed performans puanı nasıl hesaplanır?
- Beş metriğin ağırlıklı ortalamasıdır. TBT yüzde 30, LCP ve CLS yüzde 25'er, FCP ve Hız Endeksi yüzde 10'ar pay alır.
- Mobil puan neden masaüstünden düşük?
- Mobil test yavaş bir 4G bağlantıyı ve 4 kat yavaşlatılmış işlemciyi taklit eder. Masaüstü testi kablolu bağlantıyla yapılır ve ayrı bir puan eğrisi kullanır.
- Puan neden her testte değişiyor?
- Ağ, sunucu yükü, reklamlar ve A/B testleri her yüklemeyi biraz değiştirir. Lighthouse belgelerine göre 5 testin ortancası tek testten iki kat daha kararlıdır.
- 100 puan almak gerekli mi?
- Hayır. 99'dan 100'e çıkmak, 90'dan 94'e çıkmak kadar iyileştirme ister. Google da yalnızca SEO için kusursuz puan aramanın zamanı iyi kullanmak olmayabileceğini yazıyor.
- PageSpeed puanı sıralamayı etkiler mi?
- Google, sıralama sistemlerinde Core Web Vitals'ı kullandığını söylüyor ve bu veri sahadan gelir. İyi sonuçlar da üst sırayı garanti etmez.
- Saha verisi neden görünmüyor?
- Sayfanın ya da sitenin yeterli Chrome ziyareti yoksa saha verisi oluşmaz. Bu durumda yalnızca laboratuvar sonucu görünür.
- Search Console ile PageSpeed arasındaki fark ne?
- PageSpeed tek bir adresi ölçer. Search Console benzer sayfaları gruplar ve grubun durumunu en kötü metriğe göre verir.
Kaynakça
- PageSpeed Insights hakkında - Google for Developers — Saha verisinin CrUX'tan geldiğini, 28 günü, 75. yüzdeliği, puan aralıklarını ve test konumlarını destekler.
- Lighthouse performance scoring - Chrome for Developers — Metrik ağırlıklarını, puan eğrisinin kontrol noktalarını ve 99'dan 100'e çıkmanın zorluğunu destekler.
- Lighthouse Variability - GoogleChrome/lighthouse — Puan oynamasının nedenlerini ve 5 testin ortancasının iki kat kararlı olduğunu destekler.
- Network Throttling - GoogleChrome/lighthouse — Mobil testteki 150 ms gecikme, 1,6 Mbps indirme ve 4 kat işlemci yavaşlatmasını destekler.
- Google Arama sonuçlarında sayfa deneyimini anlama - Google Search Central — Core Web Vitals'ın sıralamada kullanıldığını ve kusursuz puan peşinde koşmanın gerekmediğini destekler.
- PageSpeed Insights sürüm notları - Google for Developers — PageSpeed Insights'ın 20 Ekim 2025'te Lighthouse 13'e geçtiğini destekler.


